Makaleler

Nevrûz, eski İrân takvimine göre yılbaşıdır. ‘Yeni Gün’ demektir. Oğuz (Mete) Han da bugünü kutsal olarak bayram gibi karşılarmış diye söylenir. Selçuklu Hükümdarı Celalettin Melikşâh’ın (1055-1092) yaptırdığı Takvîm-i Celâlî'deki Nevrûz'a Nevrûz-ı Sultânî denirdi. Bu, İrân Nevruzu’ndan altı gün sonradır. Bektâşî ve Alevîlerin bayram günüdür. Bektâşîlerce Hz. Alî'nin doğum günü sayılırsa da aslında Türklerin Ergenekon'dan çıkış günleri olarak Eski bir Türk bayramıdır. İran sonradan bunu alıp yıl başı diye Nevrûz adıyla bir bayram haline getirmiştir. Yani Türklerden aldıkları bir bayram günüdür. Denir ki: Hz. Alî'nin anneleri (Fâtıma bint Esed) sancılanınca, Hz. Muhammed kendisine: Ka'beye git, tavâf et! buyurmuş. O da oraya gitmiş, sancısı şiddetlenince eve dönecek hâli kalmamış, ...

Hünkâr Hacı Bektâş Velî’nin Velâyetnamesi’nde Pirebi Sultan’ın Hünkâr’ın beşinci halifesi ve çerağcısı olduğu ifade edilmektedir. Bundan yola çıkarak Pirebi Sultan’ın yaşadığı devri 13. yüzyıla dayandırmak mümkündür. On iki İmamlar’ın beşincisi olan İmam Muhammed Bakır (a.s) soyundan gelmektedir. Hacı Bektâş Velî’nin Velâyetnamesi’nde Pirebi Sultan’dan ‘Hünkâr’ın ulu halifesi Pir-âb Sultan’ olarak bahsedilmektedir. Aşağıda Velayetname’de Pir-âb Sultan’ın anlatıldığı bölümün günümüz Türkçesine aktarılmış şekli verilmektedir ki buna göre Hünkâr Hacı Bektâş Velî’nin beşinci halifesinin Pir-Ȃb Sultan olduğu anlaşılmaktadır: “Pir-âb Sultan da Hünkâr’ın ulu halifelerindendi ve çerağcısıydı. Erenlerin safa nazarını almış, velâyet ve kerâmet sahibiydi. Bir gün Konya’da Şeyh SadreddinKon...

Hacı Bektaş Velî, Horasan’ın âlim ve şairleriyle meşhur, bilim ve kültür beşiği olan Nişabur kentinde dünyaya gelmiştir.[1] Hünkar’ın yaşadığı dönemde, yani 1210’lu yıllarda burayı ziyaret edip bir süre ikamet eden meşhur coğrafyacı Yakut Hamevî, Nişâbur’u “ilim ve irfan kaynağı” olarak tasvir etmiştir.[2] Burada Arapça, Farsça ve zahir bilimleri yanında Ahmed Yesevî’nin halifelerinden Lokman Perende’den batın dersleri almıştır. Babası İbrahim Sanî diye anılan Seyyid Muhammed, anası ünlü bilgin Ahmet Âmil Nişâburî’nin kızı Hâtem’dir. Hacı Bektaş Veli’nin doğum tarihi kaynaklara göre değişiklik göstermektedir. Doğum tarihi ile ilgili olarak Coşan, Hacı Bektaş İlçesi Halk Kütüphanesi 119 no.da kayıtlı Velâyetnâme’de, Hünkâr’ın 63 yıl yaşadığını, 606/1209’da doğum 669/1270’de vefat ettiğ...

Şeyh Ahmed Dede Ocağı’na ait Molla Mustafa tarafından 1890 – 1891 yıllarında kopya edilmiş olan Menâkıb – ı Şâh Sâfî adlı buyruk yazmasında Hızır (a.s.), ab – ı hayat ve Hızır orucu hakkında şunlar yazılıdır: 22b (8) ‘‘…. Hak Teala suya dedi ki: ‘Ya su pak oldun, her bir şey seninle pak olsun. Kullarım av için seni rahmete vasıl eyledim. Bir katre Hak Teala’nın gizli hazinesine rast geldi. O katrede ab – ı hayat gizlendi. Ve o ab – ı hayat Hızır (a.s)’a nasip oldu.’’ 33a (2) ‘‘…Talipler gerektir ki kapıdan geleni izzetten ve ikramdan mahrum göndermeyeler. Her gelen misafire izzet ve ikram edeler. Zira Halil İbrahim misafir gelmediğinde üç güne kadar tamam yemezdi. Ve hem üç günlük yoldan misafir çevirip getirirdi. İzzet ve ikram ederdi. Çünkü bir kişi her ne bulursa misafir ikramı...